Archive for: Styczeń, 2010
Lisy
Lisy są zwierzętami krótkowiecznymi gdyż w naturze są narażone na mnóstwo niebezpieczeństw. Jednak liczebność wielu gatunków wzrasta. Wskazuje to na wielkie zdolności przystosowawcze tej grupy ssaków do życia w ciągle zmieniającym się środowisku. Lisy zawsze były bardzo mobilną grupą zwierząt. Spotyka się je na obszarach miejskich i w wielu środowiskach o charakterze naturalnym. Ssaki te należą do rodziny psowatych w rzędzie drapieżnych. Opisano dwadzieścia jeden gatunków lisów. [czytaj dalej]
Lis rudy
Lis rudy jest najlepiej znanym gatunkiem spośród wszystkich lisów występujących na Ziemi, jego sierść jest ruda i ma on typowo lisi wygląd, jest też przedstawicielem grupy lisów właściwych. Lisy rude rozprzestrzeniły się na dużych obszarach. Występują w tundrze blisko koła polarnego, są przystosowane do życia na terenie europejskich miast lub na stepach i pustyniach Azji i Ameryki. Lisy te są znane wszystkim ze względu na kolor swojej sierści. Maść i rysunek sierści może być bardzo zmienny – spotykane są osobniki jasnorude, ciemnorude, o brzuchu jasnym lub czarnym, koniec ogona jest często biały. Wyróżnia się 48 podgatunków lisa rudego, a lisy należące do różnych lokalnych populacji mogą mieć różną maść, nawet srebrzystą. Lisa rudego można spotkać na półkuli północnej od koła polarnego po północną Afrykę i południe USA. Występuje on w wielu środowiskach, także w miastach. Lisy rude z różnych rejonów mogą różnić się wyglądem. Do grupy lisów właściwych zaliczane są również trzy inne, wyłącznie [czytaj dalej]
Lisy afrykańskie
Afryka jest ojczyzną kilku gatunków lisów. Jeden z nich, kama, zamieszkuje półpustynne obszary południowej Afryki, Zimbabwe i Angoli. Często można go spotkać na sawannach, ale lubi również kamieniste pustynie. Lis blady jest małym, wielkouchym lisem z północnej Afryki. Występuje na suchej sawannie na obszarze od Morza Czerwonego aż po Ocean Atlantycki. Innym gatunkiem lisa, który zamieszkuje północną Afrykę jest fenek. Zasięg występowania tego gatunku obejmuje Saharę aż po Synaj i Bliski Wschód. Fenek zwany jest też lisem pustynnym. Lisy te mogą całymi tygodniami nie pić wody i dzięki temu przeżyć w skrajnych warunkach pustyni. W wyniku polowań liczebność tego gatunku zmniejszyła się w wielu miejscach. Lis piaskowy, czyli lis Ruepella, również występuje na pustynnych terenach północnej Afryki, ale jego zasięg występowania jest szerszy. Lisy piaskowe występują też na Półwyspie Arabskim, w Iranie, Afganistanie i Pakistanie. Ssaki te preferują skaliste pustynie, które są omijane przez inne gatunki lisów. Pomimo to zasięg [czytaj dalej]
Lisy indyjskie
Piaskoworuda sierść i czarno zakończony ogon to charakterystyczne cechy lisa indyjskiego, który zasiedla południowe rejony Himalajów w Nepalu, Indiach oraz Bangladeszu. Występuje na stepach, w lasach i zaroślach cierniowych do wysokości 1350 m. Na wyżej położonych obszarach żyje tybetański lis piaskowy. Zasiedla on płaskowyże Nepalu, Tybetu i Mongolii położone od 4500 do 4800 m n.p.m. Ostatnim gatunkiem jest korsak. Bardzo mało wiadomo o tym zwierzęciu. Lis ten zasiedla południowo-wschodnie rejony byłego ZSSR, Mongolię, północny Afganistan i Mandżurię. [czytaj dalej]
Lis polarny
Lis polarny, czyli piesiec, występuje w tundrze północnej Azji i Ameryki Północnej. Posiada bardzo gęste futro. Znane są dwie formy lisa polarnego – forma biała jest szarobrązowa latem, a w zimie śnieżnobiała, natomiast forma błękitna jest szarobiała w zimie i w lecie. Liczebność lisów polarnych zależy od obfitości pokarmu, czyli liczby lemingów i norników. Liczba tych drobnych gryzoni zmienia się w zależności od dostępu pokarmu, którym się żywią. Gdy jest dużo lemingów, wzrasta liczebność lisów polarnych, gdyż w sprzyjających warunkach rodzą one więcej potomstwa. W jednej norze można znaleźć wtedy nawet 14 młodych. W kiepskich latach rozrodczość lisów maleje, rodzi się mniej młodych, a wiele dojrzałych, ale jeszcze młodych samic z poprzednich miotów woli wtedy pomagać matce w wychowywaniu jej nowego potomstwa niż rodzić własne młode i ryzykować ich utratę z braku pokarmu. [czytaj dalej]
Lisy Ameryki Pofudniowej
W Ameryce Południowej występuje siedem gatunków lisów. Gatunki te wyglądają jak krzyżówki lisów z psami, stąd też często nazywa sieje po prostu psami. Mają one długie, delikatne pyski, a ich sierść jest ogólnie szara. Uszy są duże i stojące. Gatunki te zamieszkują różnego typu środowiska. Żyją na krzaczastych stepach, w lasoste-pach i widnych lasach, występują też na terenach pustynnych i półpustynnych. Większość z nich tworzy lokalne podgatunki. Bardzo ciekawym gatunkiem jest lis o krótkich uszach i kocim chodzie. Zwierzę to występuje w dorzeczu Orinoko i w Amazonii. Posiada niezwykle długie zęby, a jego głównym pożywieniem są małe ssaki. Innym ciekawym przedstawicielem południowoamerykańskich psowatych jest szaro ubarwiony lis krabojad. Zamieszkuje on Kolumbię, Wenezuelę, północną Argentynę i Paragwaj. Występuje w siedmiu podgatunkach. Oprócz krabów, które są jego głównym pożywieniem, lis ten zjada również krewetki, gryzonie, owady i owoce. Czasami, co jest niezwykłym zachowaniem u lisów, osobniki tego gatunku [czytaj dalej]
Otocjony
Otocjony spotyka się na terenach od południowej Afryki, a także we wschodniej Afryce od Etiopii po Tanzanię. Żywią się one owadami, a ich szczególnie duże uszy pomagają im lokalizować w podziemnych tunelach owady, takie jak szarań-czaki i termity. Otocjony podążają śladem szarańczy i zjadają te owady, gdy sieją one spustoszenie. Lisy te wykorzystują swe uszy do komunikowania się ze sobą. Ponieważ ich małżowiny uszne są w środku białe a na obrzeżach ciemne, są przez to dobrymi sygnalizatorami. Otocjony są zwierzętami monogamicznymi, a samiec i samica mają wspólne terytorium. [czytaj dalej]
Pokarm i polowanie
Większość gatunków lisów właściwych, tak jak lis rudy, żywi się rozmaitym pokarmem. Ich głównym pokarmem są norniki i myszy, jaja i pisklęta ptaków, rzadziej dorosłe ptaki prowadzące naziemny tryb życia. Ważnym składnikiem diety w latach nie obfitujących w gryzonie są dżdżownice. Jesienią lisy zjadają dużo owoców. Lisy rude wolą zjadać norniki niż myszy polne, ale w okresach głodu zjadają wszystko -widziano je nawet łowiące ryby. Niektóre gatunki lisów mają bardzo wyszukane menu: krabojady na brzegach morza zbierają kraby i krewetki, a otocjony żywią się głównie owadami. Pokarmem wielu lisów zamieszkujących obszary pustynne są węże i jaszczurki, a także rozmaite bezkręgowce. Lisy polarne na Alasce patrolują brzegi, na których rozmnażają się foki, zjadają łożyska oraz padłe zwierzęta. Lisy polują zazwyczaj pojedynczo. Robią to najczęściej ukradkiem w nocy, gdyż jest to najlepsza metoda polowania na małe ssaki. Słuch lisa jest bardzo wyostrzony, a jego reakcje na bodźce słuchowe z otoczenia bardzo szybkie. Lisy [czytaj dalej]
Życie rodzinne
Lisice dojrzewają płciowo w dziewiątym miesiącu życia, ale młode samice lisa rudego i lisa polarnego w pierwszym roku życia pozostają zwykle przy matce, pomagają jej wychowywać następny miot. W typowej grupie może żyć ze sobą nawet pięć dorosłych lisów – dorosły samiec, dorosła samica i jej córki. Szczenięta rodzą się ślepe i niedołężne w podziemnych norach. Przez miesiąc karmione są mlekiem matki. Z czasem zaczynają wychodzić z nory i urządzać zabawy i krótkie wycieczki w jej najbliższym sąsiedztwie. W czasie tych zabaw gonią się i przewracają, walczą na niby, chwytają ząbkami za uszy i szyje. Gdy nora lęgowa zostanie zdominowana przez głośne potomstwo, lisica i jej pomocnice zaczynają sypiać w innej norze w pobliżu, odwiedzając potomstwo tylko po to, aby je nakarmić mlekiem lub zwrócić zawartość wypełnionego zdobyczą żołądka. Młode lisy rude przestają ssać w dziewiątym tygodniu życia, a po czternastu tygodniach usamodzielniają się. U niektórych gatunków lisów przebieg cyklu rozrodczego jest nieco inny. [czytaj dalej]
Specjalne przystosowania
Lisy potrafią żyć w wielu bardzo niegościnnych środowiskach. Lisy polarne są tak dobrze przystosowane do życia w chłodnym klimacie, że wytrzymują temperatury dochodzące do -70°C. Chociaż futro lisa polarnego jest wyjątkowo gęste i ciepłe, to wydaje się, że nie jest to główna cecha umożliwiająca mu przeżycie w Arktyce, gdyż lis rudy również dobrze znosi niskie temperatury. Cechą tą jest wielkość ciała. Lisy rude, które są większymi zwierzętami potrzebują większej ilości pożywienia, o które trudno w warunkach arktycznej zimy. Lis polarny, jako zwierzę o mniejszych rozmiarach ciała, ma mniejsze wymagania pokarmowe i stąd może przeżyć na zaśnieżonych równinach dalekiej północy. Zamieszkujący gorące pustynie fenek, również ma gęste i grube futro. Tak jak wszystkie psowate, zwierzę to nie posiada gruczołów potowych, dzięki którym mogłoby schładzać ciało. Fenki wykształciły więc behawioralne przystosowania do przetrwania w gorącym klimacie. W ciągu dnia wtulone w swoje futro przebywają w podziemnych norach. W nocy, [czytaj dalej]