Z powodu swojej inteligencji, pomysłowości i zdolności przystosowawczych, wilki mają chyba najbardziej zróżnicowane środowisko naturalne ze wszystkich żyjących ssaków. Wilki szare były kiedyś rozpowszechnione na całej północnej półkuli, zasiedlając ogromną ilość przeróżnych miejsc od nizinnych pól i lasów, po surowe tereny górskie, jałowe półpustynie i lodowatą arktyczną tundrę. Żeby przeżyć w tak zróżnicowanych warunkach, nauczyły się polować na wszelką dostępną zwierzynę od myszy i owadów, po potężne bizony, łosie i woły piżmowe. Rzadko który drapieżnik mógłby się z nimi równać, jednak sposób ich życia miał jedną podstawową wadę stawiał je w bezpośredniej konkurencji z człowiekiem. I na większości zamieszkałych przez siebie obszarów, wilki tę nierówną walkę przegrały.
Do dzisiaj przetrwały 2 gatunki wilków. Wilk czerwony, rozpowszechniony kiedyś na terenie obecnych południowych Stanów Zjednoczonych, jest obecnie niesłychanie rzadki prawdopodobnie nie występuje już na wolności. W przeciwieństwie do niego, wilk szary żyje na obszarach Kanady, Alaski, Europy Wschodniej, Skandynawii, Rosji, Środkowego Wschodu, Azji Centralnej i Syberii. Jednakże jego populacja jest na większości tych terenów bardzo nieliczna. Rozróżniamy kilka ras wilka szarego. Należą do nich m. in.: wilk arktyczny, wilk leśny, występujący w centralnej Azji wilk stepowy, oraz zwykły wilk szary, na którego ciągle jeszcze można się natknąć w lasach i górach Europy Wschodniej i Skandynawii. Wilk stepowy jest smukły i ma bledszą sierść od wilków amerykańskich i europejskich, które są szare. Wilk arktyczny jest większy od pozostałych i ma grubą, białą sierść.
Stado wilków składa się przeważnie z bliższych i dalszych członków jednej rodziny i rzadko przekracza liczbę 20 osobników. Zazwyczaj znajduje się w nim od 6 do 8 dorosłych, dowodzonych przez parę przewodników basiora i waderę. Zwykle jest to jedyna para w grupie, która
rozmnaża się. Pozostałe dorosłe osobniki są najczęściej ich w pełni dojrzałym, ale nie posiadającym własnego terytorium potomstwem z poprzednich lat. Wilki są zwierzętami stadnymi, z silnym instynktem współdziałania, określonym przez wysoce rozwinięte poczucie hierarchii. Para przewodników stoi najwyżej w tej hierarchii, z niewielką dominacją samca, a reszta odnosi się do nich z zachowaniem ścisłego porządku, obowiązującego w stadzie. Jeżeli jednego z pary przewodników zabraknie, któryś z wilków zajmuje jego miejsce. Ale chociaż istnieje konkurencja w drodze na „szczyt”, to raczej nie dochodzi do ostrych walk w obrębie stada. W walce można zadać rany, i w ten sposób pozbawić się cennego sprzymierzeńca w czasie polowań, dlatego też wszelkie konfrontacje mają charakter ściśle symboliczny. Każdy osobnik zna swoje miejsce w stadzie, jednak tylko do pewnego stopnia. Wilki systematycznie oddają się pewnym grupowym rytuałom, częściowo mającym na celu ugruntowanie istniejącego status quo, częściowo sprawdzającym aktualność obowiązującego porządku. Czasami dochodzi do „przetasowań” i degradacji jakiegoś wilka, na korzyść innego, który wchodzi na jego miejsce. Pozycja zdetronizowanego wilka może stać się do tego stopnia zła, że zmuszony on będzie do opuszczenia grupy.